علت تفاوت ظرفیت واقعی هارددیسک ها با ظرفیت تبلیغاتی آن ها در چیست؟

در بعضی از مواقع، بیشتر کاربران در شرایطی قرارگرفته‌اند که ظرفیت درایو یا دیسک به‌اندازه تبلیغ‌شده نیست.
در این مقاله چگونگی ارزیابی ظرفیت دستگاه‌های ذخیره‌سازی از قبیل هارددیسک‌ها، فلش‌ها، دی‌وی‌دی و دیسک‌های Blu-ray در مقایسه با اندازه واقعی آن‌ها بررسی‌شده است.
به‌طور مثال وقتی یک فلش ۲ گیگابایتی می‌خرید ولی هنگامی‌که آن را به کامپیوتر خود متصل می‌کنید فضای قابل‌استفاده را ۱٫۹۵ گیگابایت نشان می‌دهد.

 این تفاوت در فضای قابل‌استفاده ذخیره‌سازی برای چیست؟

تمام داده‌های رایانه به‌صورت باینری یک یا صفر ذخیره می‌شوند. هشت‌تا از این بیت‌ها در کنار هم متداول‌ترین مورد در محاسبات یا همان بایت هستند.
مقادیر مختلف ظرفیت ذخیره‌سازی توسط یک پیشوند تعریف‌شده است که مقدار مشخصی را نشان می‌دهد و شبیه به پیشوندهای متریک هستند.
ازآنجاکه همه رایانه‌ها مبتنی بر ریاضی باینری هستند ، این پیشوندها هم در مبنای ۲ هستند. هر یک سطح افزایش ۲ به توان ۱۰ یا ۱۰۲۴ است. پیشوندهای رایج به شرح زیر است:

  • کیلوبایت (KB) = 1,024 بایت
  • مگابایت (MB) = 1,024 کیلوبایت یا ۱,۰۴۸,۵۷۶ بایت
  • گیگابایت (GB) = 1,024 مگابایت یا ۱,۰۷۳,۷۴۱,۸۲۴ بایت
  • ترابایت (TB) = 1,024 گیگابایت یا ۱,۰۹۹,۵۱۱,۶۲۷,۷۷۶ بایت

ازآنجاکه مصرف‌کنندگان در مبنای ۲ فکر نمی‌کنند، تولیدکنندگان تصمیم گرفتند بیشتر ظرفیت‌های درایورها را بر اساس استاندارد دسیمال یا مبنای ۱۰ که همه با آن‌ها آشنا هستیم، ارزیابی کنند.
بنابراین، یک گیگابایت برابر است با یک میلیارد بایت، درحالی‌که یک تراب‌هایت برابر با یک تریلیون بایت است.
این تقریب زمانی که از کیلوبایت استفاده می‌کردیم زیاد مشکل نبود، اما هر سطح افزایش در پیشوند نیز اختلاف کل فضای واقعی را در مقایسه با فضای تبلیغاتی افزایش می‌دهد.

مقدارتفاوت ظرفیت هارددیسک با واقعیت:

براین اساس، برای هر گیگابایتی که یک سازنده درایو ادعا می‌کند، ۷۳،۷۴۱،۸۲۴ بایت یا تقریباً ۷۰٫۳ مگابایت از فضای گزارش‌شده برای دیسک کمتر است.
بنابراین، اگر تولیدکننده یک هارد ۸۰ گیگابایتی (۸۰ میلیارد بایت) را تبلیغ کند، فضای واقعی دیسک حدود ۷۴٫۵ گیگابایت فضا، تقریباً ۷ درصد کمتر از تبلیغات است.

این در مورد همه درایوها و فلش‌های ذخیره‌سازی موجود در بازار صحیح نیست.
اینجاست که مصرف‌کنندگان باید مراقب باشند. بیشتر هارددیسک‌ها بر اساس مقادیر تبلیغ‌شده گزارش می‌شوند، جایی که یک گیگ یک میلیارد بایت دارد.
از طرف دیگر، بیشتر حافظه رسانه‌ای فلش بر اساس میزان حافظه واقعی است. بنابراین یک کارت حافظه ۵۱۲ MB دقیقاً ۵۱۲ مگابایت ظرفیت داده دارد.
صنعت در این زمینه نیز تغییر کرده است. به‌عنوان‌مثال، یک مدل SSD ممکن است به‌عنوان ۲۵۶ گیگابایت ذکر شود اما فقط ۲۴۰ گیگابایت فضا دارد.
سازندگان SSD فضای اضافی را برای اختلاف باینری در مقابل دسیمال اختصاص می‌دهند.

به‌طور مثال اگر روی یکی از درایوهای کامپیوتر خود کلیک راست کنید و properties را بزنید می‌بینیم که میزان ظرفیت استفاده‌شده درایو را محاسبه و نمایش می‌دهد.
حال اگر درایو مذکور را بازکرده و همه‌ی فولدرها را انتخاب نموده و سپس کلیک راست کرده و مجدداً کلیک راست کرده و properties را بزنیم size on disk را نشان می‌دهد ولی در کمال تعجب این دو مقدار باهم متفاوت‌اند.

این تفاوت به این دلیل است که ویندوز داخل درایوها پرونده‌هایی به نام shadow storage ایجاد می‌کند که فایل‌هایی برای ریکاوری و بازگشت به آپدیت‌های قدیمی‌تر هستند که برای جلوگیری از پاک شدن توسط کاربر نمایش داده نمی‌شوند.
وقتی‌که روی درایو کلیک راست کرده ظرفیت آن‌ها را هم حساب می‌کند ولی هنگامی‌که فولدرهای درون یک درایو را انتخاب کرده و سایز آن‌ها می‌دهد حجم فایل‌های مذکور را حساب نمی‌کند.این اختلاف در ظرفیت به این دلیل است.

دلایل دیگر اختلاف ظرفیت هارددیسک:

دلیل دیگری که باعث اختلاف فضای ذخیره‌سازی واقعی با فضای نوشته‌شده روی آن دستگاه است این است که برای اینکه هر نوع دستگاه ذخیره‌سازی کاربردی باشد.
باید روشی برای رایانه وجود داشته باشد تا بداند کدام بیت‌های ذخیره‌شده روی آن مربوط به پرونده‌های خاص است. انواع فرمت‌های درایو بسته به رایانه متفاوت است اما برخی از رایج‌ترین آن‌ها FAT16 ، FAT32 و NTFS است.
در هر یک از این طرح‌های قالب‌بندی، قسمتی از فضای ذخیره‌سازی به‌گونه‌ای اختصاص داده‌شده است که می‌توان داده‌های موجود در درایو را فهرست بندی کند.
این امکان را برای رایانه یا دستگاه دیگر فراهم می‌کند تا به‌درستی خواندن و نوشتن داده‌ها در درایو را انجام دهد.

این بدان معنی است که در هنگام فرمت کردن یک درایو، فضای ذخیره‌سازی عملکردی درایو کمتر از ظرفیت واقعی آن است.
بسته به نوع قالب‌بندی مورداستفاده برای درایو و میزان و اندازه انواع پرونده های های موجود در سیستم، مقدار قالب‌بندی باعث کاهش فضای هارد می‌شود.
ازآنجاکه این متغیر است ، برای تولیدکنندگان غیرممکن است که اندازه فرمت شده را بیان نمایند. این مشکل بیشتر برای فلش‌ها اتفاق می‌افتد تا هاردهایی با ظرفیت بالا.

این مهم است که هنگام خرید حافظه جانبی، هارددیسک و یا حتی فلش مموری ، بدانید که چگونه می‌توانید مشخصات را به‌درستی بخوانید.
به‌طورمعمول تولیدکنندگان یک پاورقی در مشخصات دستگاه دارند تا نحوه ارزیابی آن را نشان دهند. این اطلاعات می‌تواند به مصرف‌کننده در تصمیم‌گیری بهتر کمک کند.

 

ممکن است به این مقاله نیز علاقه مند باشید:

 ۸ نکته مهم در ریکاوری RAID